برای شروع آموزش تنیس لازم نیست سرویس سریع بزنید یا نام همه ضربهها را بدانید. هدف اول این است که به توپ برسید، آن را با کنترل از تور عبور دهید و برای ضربه بعدی آماده بمانید. وقتی این سه کار به هم وصل شوند، بازی از چند ضربه پراکنده به یک رفتوبرگشت لذتبخش تبدیل میشود.
در این راهنما، هفت مهارت ابتدایی را به ترتیب کاربردشان یاد میگیرید؛ از گرفتن راکت و حرکت پا تا فورهند، بکهند، سرویس و بازی نزدیک تور. تمرینهای پیشنهادی برای آشناشدن با حرکتها هستند. مربی میتواند با دیدن اجرای شما، فاصله، سرعت توپ و جزئیات ضربه را تنظیم کند.
اگر برای تمرین همراه ندارید، در اپلیکیشن دوستیابی همنشین میتوانید برای پیدا کردن همبازی و شرکت در رویدادهای ورزشی اقدام کنید. برنامههای موجود را بررسی کنید تا جمعی متناسب با شهر، زمان آزاد و سطح بازی خود پیدا کنید.

آموزش تنیس را با چه وسایلی شروع کنیم؟
برای جلسههای اول، خرید یک راکت گرانقیمت اولویت ندارد. ابتدا از باشگاه بپرسید راکت امانی یا آزمایشی دارد یا نه. راکتی مناسب شروع است که بتوانید آن را بدون فشار اضافی در دست نگه دارید و چند بار پشت سر هم حرکت دهید. انتخاب اندازه دسته و وزن را با مربی انجام دهید؛ راکت محبوب یک بازیکن حرفهای لزوماً انتخاب مناسبی برای شما نیست.
کفش را هم با سطح زمین هماهنگ کنید. تنیس حرکت جانبی و توقفهای پیدرپی دارد؛ کفش مخصوص دویدن همیشه برای این حرکتها مناسب نیست. درباره کفش مجاز همان زمین سؤال کنید و برای جلسه اول، آب و لباس راحت همراه ببرید. داشتن فضای مناسب برای حرکت از کاملبودن ظاهر ورزشی مهمتر است.
در آموزش تنیس برای مبتدیان، میتوان از زمین کوچکتر و توپهای کمفشارتر استفاده کرد. این انتخاب به شما فرصت بیشتری میدهد تا مسیر توپ را ببینید و حرکت را کامل کنید. لازم نیست از اولین جلسه با سرعت و فاصله مسابقه تمرین کنید.
۷ مهارت پایه که بازی شما را راه میاندازند
۱. راکت را محکم اما بدون فشار اضافی بگیرید
نحوه گرفتن دسته راکت روی زاویه صفحه آن اثر میگذارد. اگر دسته در دست بچرخد، ممکن است با حرکت ظاهراً یکسان، یک بار توپ به تور بخورد و بار دیگر از زمین بیرون برود. از مربی بخواهید جای دست شما را برای ضربهای که تمرین میکنید نشان دهد و پس از چند ضربه دوباره بررسی کند.
برای شروع، دسته را آنقدر فشار ندهید که ساعدتان از همان چند دقیقه اول خسته شود. راکت باید در دست پایدار بماند، اما دست و شانه همچنان بتوانند حرکت کنند. میان ضربهها هم لازم نیست همان فشار لحظه برخورد را حفظ کنید.
تمرین پیشنهادی: بدون توپ، چند حرکت آرام انجام دهید و بعد از هر حرکت به جای دستتان نگاه کنید. اگر دست روی دسته جابهجا شده، ابتدا همین موضوع را اصلاح کنید. تغییر مداوم شیوه گرفتن راکت، تشخیص علت خطای ضربه را دشوار میکند.
۲. پیش از ضربه، خودتان را به فاصله مناسب برسانید
گاهی مشکل ضربه از دست شما نیست؛ بیش از حد به توپ نزدیک شدهاید یا با دست کشیده به آن میرسید. در حالت آماده، زانوها را کمی خم کنید، راکت را جلوی بدن نگه دارید و وزن را طوری تقسیم کنید که بتوانید به هر دو سمت حرکت کنید.
وقتی مسیر توپ روشن شد، زود راه بیفتید و نزدیک محل ضربه، فاصله را با قدمهای کوتاه تنظیم کنید. هدف این است که هنگام تماس، توپ کنار بدن و در دسترس راحت شما باشد. بعد از ضربه هم در همان گوشه نمانید؛ به جای مناسبی برگردید که بتوانید توپ بعدی را دنبال کنید.
یک تمرین ساده این است که همبازی، توپ را با دست به دو طرف شما بیندازد و شما فقط حرکت کنید و آن را پس از یک برخورد با زمین بگیرید. این تمرین پیشنهادی، توجه را از قدرت راکت به زمان حرکت پاها منتقل میکند.
۳. فورهند را با حرکت کوتاه و کنترلشده یاد بگیرید
فورهند معمولاً ضربه سمت دست راکتگیر است؛ برای بازیکن راستدست، سمت راست بدن. پیش از رسیدن توپ، شانهها و تنه را متناسب با ضربه بچرخانید و راکت را آماده کنید. سپس به جای تکان تند مچ، حرکت را آرام و پیوسته جلو ببرید.
در شروع آموزش تنیس مبتدی، هدف را وسط زمین طرف مقابل بگذارید. حاشیه امن بیشتری دارید و لازم نیست توپ را دقیقاً کنار خط بنشانید. با یک حرکت بسیار بزرگ و ضربه محکم، تشخیص اشتباه سخت میشود؛ حرکت جمعوجور فرصت اصلاح میدهد.
از فاصله کوتاه تمرین کنید. همبازی توپ را آرام بفرستد و شما تلاش کنید آن را در محدودهای بزرگ برگردانید. اگر چند توپ پشت سر هم به تور خورد، به جای محکمتر زدن، زاویه راکت، فاصله بدن و زمان تماس را با مربی بررسی کنید.

۴. برای بکهند، جای پا و آمادهسازی را جدی بگیرید
بکهند ضربه سمت مخالف دست راکتگیر است؛ برای راستدستها، سمت چپ. این ضربه میتواند یکدستی یا دودستی باشد. انتخاب اولیه را براساس راحتی، توان کنترل و نظر مربی انجام دهید و هر چند ضربه، روش را عوض نکنید.
در بکهند دودستی، هر دو دست در حرکت نقش دارند؛ قرار نیست دست دوم فقط روی دسته بماند. پیش از رسیدن توپ، بدن را آماده کنید و با قدمهای کوتاه فاصله بگیرید. اگر توپ بیش از حد به بدن نزدیک شود، فضای حرکت دستها کم میشود.
برای تمرین، چند توپ آرام و همجهت بگیرید تا مجبور نباشید همزمان سرعت و محل ضربه را حدس بزنید. وقتی تماس با توپ منظمتر شد، فورهند و بکهند را یکیدرمیان امتحان کنید. معیار پیشرفت، برگشت قابلکنترل توپ است، نه شباهت ظاهری حرکت به بازیکنان حرفهای.
۵. سرویس را از پرتاب قابلتکرار توپ شروع کنید
سرویس ضربهای است که بازی را آغاز میکند. در شکل معمول آن، توپ را با دست آزاد بالا میاندازید و پیش از برخوردش با زمین ضربه میزنید. توپ باید در کادر سرویسِ موربِ زمین مقابل فرود بیاید؛ همان مستطیل نزدیک تور در سمت مخالف.
پیش از فکرکردن به قدرت، روی بالاانداختن توپ کار کنید. اگر توپ هر بار پشت سر، خیلی جلو یا به پهلو برود، بدن ناچار است برای جبران تغییر کند. چند بار بدون ضربه، توپ را بالا بیندازید و مسیرش را تماشا کنید. قرار نیست برای رسیدن به پرتاب نامناسب، بدن را به زور بکشید.
پس از آن، مربی میتواند حرکت سادهتر و کوتاهتری برای شروع سرویس انتخاب کند. در تمرین دوستانه نیز میتوانید موقتاً امتیازگیری را کنار بگذارید و فقط ورود توپ به کادر را تمرین کنید. این تمرین جای مسابقه رسمی را نمیگیرد؛ مرحلهای برای یادگیری است.

۶. والی را با راکت آماده و حرکت کوتاه بزنید
«والی» یعنی ضربهزدن به توپ پیش از برخورد آن با زمین؛ معمولاً وقتی به تور نزدیکتر هستید. اینجا زمان کمتری دارید، بنابراین تابدادن بزرگ راکت مانند ضربه انتهای زمین کار را سخت میکند. راکت را جلو نگه دارید و با حرکت کوتاه، جهت توپ را کنترل کنید.
برای اولین تمرین، همبازی از فاصله مناسب توپ را آرام با دست بفرستد. به جای دنبالکردن یک ضربه برنده، توپ را به محدودهای مشخص هدایت کنید. اگر هر بار راکت را خیلی عقب میبرید، تمرین را آهستهتر کنید تا فرصت آمادهماندن داشته باشید.
۷. چند ضربه را به یک رالی ساده تبدیل کنید
«رالی» همان رفتوبرگشت پیوسته توپ میان دو بازیکن است. در این مرحله، هدف مشترک شما حفظ توپ در بازی است. اگر یکی از دو نفر مدام ضربهای بزند که دیگری نتواند برگرداند، فرصت تمرین هر دو کمتر میشود.
از نزدیک تور و با سرعت کم شروع کنید. میتوانید برای خود هدفی مثل پنج رفتوبرگشت آرام بگذارید؛ این عدد فقط پیشنهاد تمرینی است. وقتی چند بار موفق شدید، کمی فاصله را بیشتر کنید. سرعت، فاصله و دشواری را همزمان بالا نبرید تا معلوم باشد کدام تغییر هنوز برایتان سخت است.
در اولین جلسه تنیس، این ۴ سؤال را از مربی بپرسید
برای آموزش تنیس جلسه اول، لازم نیست همه مهارتهای بالا را پشت سر هم انجام دهید. آشنایی با راکت، فاصلهگیری و چند ضربه ساده میتواند شروع کافی و مفیدی باشد. این چهار سؤال کمک میکند با انتظار روشن وارد کلاس شوید:
- این گروه واقعاً مناسب شروع از صفر است؟ تازهکاربودن با چند ماه تجربه فرق دارد.
- چند نفر در هر زمین تمرین میکنند؟ بدانید چه مقدار از زمان کلاس به ضربهزدن شما میرسد.
- راکت و توپ را باشگاه میدهد؟ پیش از خرید، امکانات جلسه آزمایشی را مشخص کنید.
- بین جلسهها چه چیزی را تمرین کنم؟ یک تمرین مشخص، از فهرست طولانی حرکتهای نامرتبط کاربردیتر است.
هنگام انتخاب از میان باشگاههای تنیس تهران، مسیر رفتوآمد و زمان کلاس را هم کنار نوع زمین بسنجید. کلاسی که مرتب میتوانید در آن حاضر شوید، برای یادگیری فرصت بیشتری از برنامهای میدهد که دائماً لغو میکنید.
آموزش تنیس خاکی چه تفاوتی با زمینهای دیگر دارد؟
فورهند، بکهند و سرویس، روی زمین خاکی هم همان مهارتهای پایه تنیس هستند. تفاوت سطح زمین بیشتر در حرکت پا، جهش توپ و ریتم بازی خودش را نشان میدهد. به همین دلیل، آموزش تنیس خاکی را نباید یک رشته جدا با مجموعهای کاملاً متفاوت از ضربهها تصور کرد.
اگر تازهکارید، سرخوردن بازیکنان حرفهای روی خاک را تقلید نکنید. ابتدا توقف و تغییر مسیر را زیر نظر مربی همان زمین یاد بگیرید. درباره کفش مناسب و شرایط قابلبازیبودن زمین هم از مسئول مجموعه سؤال کنید؛ ظاهر خشک یا مرطوب سطح، بهتنهایی معیار کافی برای تصمیم شما نیست.
۳ اشتباه رایج که تمرین را کمفایده میکند
| اشتباه | به جایش چه کنید؟ |
|---|---|
| هر ضربه را با تمام قدرت میزنید | ابتدا چند توپ متوالی را در محدودهای بزرگ نگه دارید. |
| همزمان چند توصیه متفاوت را اجرا میکنید | در هر نوبت روی یک اصلاح مشخص تمرکز کنید. |
| فقط با بازیکن بسیار قویتر مسابقه میدهید | زمانی هم برای رالی آرام با همراه همسطح بگذارید. |
برای پیدا کردن همبازی تنیس، سطح خود را روشن بگویید: «تازه شروع کردهام و دنبال تمرین آرام هستم» از «یک نفر برای تنیس میخواهم» دقیقتر است. پیش از رزرو زمین هم درباره تمرین یا مسابقهبودن جلسه، مدت بازی و تقسیم هزینه توافق کنید.














